Mış Gibi Hayatlar

Nihal Cevher (Araştırmacı Gazeteci & Yazar )

18-11-2026 12:51

Mış Gibi Hayatlar

Eskiden hayatın bir ağırlığı, bir ritmi vardı. Sözlerin, kurulan cümlelerin zihnimizde bıraktığı bir tortu, bir iz olurdu. Şimdi ise her şey akıp giden, parıltılı ama içi boş ekranlardan ibaret. 

Sabah uyanıyoruz, "mış gibi" gülümsüyoruz.
İşe, okula gidiyoruz, "mış gibi" üretiyoruz.
Akşam bir masa etrafında toplanıp sohbet ediyoruz, "mış gibi" dinliyoruz.

Artık yaşamıyoruz; yaşamış gibi yapıyoruz. Albert Camus’nün, modern filozofların asırlar önce sezdiği o derin yabancılaşma, bugün dijital çağın elinde evrildi ve sıradan bir varoluş biçimine, hatta konfor alanımıza dönüştü. 

Her şeyi yüzümüze gözümüze bulaştırdık galiba.
Hayatı yaşanacak, sindirilecek bir deneyim değil, hızla tüketilecek, hemen reaksiyon verilecek bir içerik olarak gördük.

Bunun en acı tezahürünü iletişimimizin temel direklerinde görüyoruz.
Artık anlamak için değil, cevap vermek için okuyoruz.
Anlamak için değil, sadece kendi sırasının gelmesini beklemek için dinliyoruz.

Bir metin okuduğumuzda zihnimiz hemen tetikte.Bunu nasıl çürütebilirim? Buradan bana nasıl bir açık yakalarım? Karşımdakine hangi etiketi yapıştırabilirim? Okumak, yazarın derdine ortak olmak ya da yeni bir dünyaya kapı aralamak olmaktan çıktı, bir fikir yarışında üstünlük kurma aracına dönüştü.
Aynı şekilde, birini dinlerken de kulaklarımız kapalı, kılıçlarımız kınından çıkmış durumda. Karşımızdakinin ne hissettiğini, neyi kastettiğini zerre umursamadan, yalnızca kendi söyleyeceğimiz o "vurucu" cümleyi tasarlıyoruz. Zihnimiz derinlemesine düşünme kasını kaybetti. Uzun cümleler bizi yoruyor, karmaşık duygular sıkıyor. Her şeyin bir dakikalık özetini, her sorunun anında verilmiş keskin ve ezbere bir cevabını istiyoruz. Çünkü sabır, bu çağın ilk kurbanı olarak çoktan buharlaştı.
Bu yüzeyselleşme dalgası, en büyük darbeyi hiç şüphesiz eğitim dünyamıza, bilgiye ve emek verilen alanlara vurdu. Bugün "üniversite okumanın bir anlamı kalmadı" hissiyatı, sadece ekonomik sıkıntılardan ve işsizlik kaygısından ibaret değil. Asıl acı olan, bilginin ve ihtisasın kıymetinin kalmadığı bir çağda yaşıyor olmamız.

Yıllarını bir konuyu incelemeye, laboratuvarda toz yutmaya, kütüphanelerde satır aralarında kaybolmaya veren üniversiteler, bugün ne yazık ki birer belge dağıtım merkezine indirgendi. 

Daha da kötüsü, herkesin her konuda fikir sahibi olduğu, iki satırlık internet okumalarıyla yılların uzmanlığının bir çırpıda çöpe atıldığı bir cehalet enflasyonunun içindeyiz. Yıllarca emek veren ihtisas sahibi insanla, klavye başında ahkam kesen rastgele biri aynı kefeye konduğunda, ihtisaslaşmanın, derinleşmenin, incelikli çalışmanın da hiçbir hükmü kalmıyor tabii ki. Herkes her şeyi biliyor ama aslında hiç kimse hiçbir şeyin derinini bilmiyor.

Peki, buradan çıkış var mı? 
Hayatın bu yapay, gürültülü ve "mış gibi" ritmine teslim olmak zorunda mıyız?

Hayır. Ama çıkış, yeniden derinleşme cesaretini göstermekten geçiyor. Hızlı cevap vermekten vazgeçip sessizliği göze almak, her konuda bir fikrimiz olmak zorunda olmadığını kabul etmek ve en önemlisi "anlamaya" yeniden talip olmak gerekiyor.

Çünkü insan, anlam aradığı ve anladığı sürece insandır. Anlamı kaybettiğimiz an, geriye sadece kalabalık bir gürültü ve mış gibi yaşanmış yorgun ömürler kalır. 

Belki de şimdi, o gürültünün ortasından sessizce çekilip, sahici bir hayatı yeniden kurma vaktidir.

Sevgiyle kalın 

Nihal Cevher

DİĞER YAZILARI Gazi Mustafa Kemal Atatürk  01-01-1970 03:00 KUM SAATİNİN SESİ VE TESLİMİYET 01-01-1970 03:00 İNSAN KALMA CESARETİ 01-01-1970 03:00 İNSANOĞLUNUN BİNBİR HÂLİ  01-01-1970 03:00 Özgürlük Meşalemiz Cumhuriyet 01-01-1970 03:00 "Hayır"ı Öğretemediğimiz Çocuklar 01-01-1970 03:00 Arafta Kalmak 01-01-1970 03:00 Bir "Tık" Kadar Yakın, Bir Ömür Kadar Uzak 01-01-1970 03:00 Aynı Kıyıda Beklemek  01-01-1970 03:00 Bembeyaz Aynalar ve Çamurlu Yollar 01-01-1970 03:00 Betonun Altındaki Hafıza  01-01-1970 03:00