TÜRKLÜK TANIMININ GÜNCELLENMESİ
VE JEOPOLİTİK GENİŞLEMEYE ETKİSİ
Buradan izleyebilirsiniz.
Özet
Türk kimliği, sabit bir etnik kategori olmayıp tarihsel, siyasal ve jeopolitik koşullara bağlı olarak yeniden tanımlanan bir sosyal tanımdır. Bununla birlikte kimliğin sürdürülebilirliği için çekirdek unsurların korunması gerekir.
Türkiye Cumhuriyeti merkezli, Türk Devletleri Teşkilatı, tarihsel imparatorluk mirası ve medeniyet havzası üzerinden genişleyen katmanlı bir Türklük Modeli düşünüyoruz.İddiamız, Türklük tanımının Türkiye’nin gücüyle doğru orantılı olarak genişlediğidir.
Giriş
Sosyal bilimlerde kimlikler matematiksel kesinliklerle açıklanamaz. Doğa bilimlerinde 2+2=4’tür, ancak toplumsal gerçeklikte kimlikler bağlama göre değişir. Bu nedenle “Türk kimdir?” sorusu tek bir tanımla sınırlandırılamaz.
iki temel ilkeye dayanıyoruz.
Türk kimliği ve Türklük tanımı tarihsel ve jeopolitik bağlama göre genişletilerek güncellenir. Türk kimliğinin ve Türklük tanımınınçekirdeği korunmak zorundadır.
Kuramsal Çerçeve
Modern milliyetçilik literatürü, milletlerin tarihsel süreçte inşa edildiğini ortaya koyar. Benedict Anderson’ın “hayali cemaatler” yaklaşımı[1], Ernest Gellner’in modernleşme vurgusu[2] ve Anthony D. Smith’in etno-sembolik yaklaşımı[3] bu çerçeveyi oluşturur.
Türk düşünce geleneğinde ise kimlik tartışması daha bütüncül bir zeminde ele alınmıştır:
Seyyid Ahmet ARVASİ: Türk-İslam ülküsü ve şuur temelli kimlik[4] Osman TURAN: Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi[5] Erol GÜNGÖR: Kültür ve Milliyetçilik Dengesi[6] İbrahim KAFESOĞLU: Tarihsel Süreklilik ve Milli Kültür[7] Ziya GÖKALP: Kültür–Medeniyet Ayrımı ve Millet Tanımı[8] Mümtaz TURHAN: Kültürel Değişme ve Modernleşme[9] Nurettin TOPÇU: Ahlâk ve Millet İlişkisi[10]Bu yaklaşım, Türk kimliğinin hem değişken hem de süreklilik taşıyan bir yapı olduğunu göstermektedir.
Türk Kimliğinin Tarihsel Eksenleri
1. Şuur Temelli Yaklaşım
Türklük, bir bilinç ve aidiyet meselesidir. Bu yaklaşım, kimliği etnik determinizmin ötesine taşır.
2. Devlet Merkezli Yaklaşım
Cumhuriyet dönemi, kimliği vatandaşlık ve devlet bağlılığı üzerinden tanımlamış; modern ulus-devlet çerçevesinde kurumsallaştırmıştır.
Katmanlı Türk Kimliği Modeli
1. Stratejik Çekirdek
Türkiye Cumhuriyeti Türk Milleti Millî birlik ve beraberlik. Bu çekirdek, kimliğin varlık şartıdır.
2. Kurumsal Genişleme
Türk Devletleri Teşkilatı
Türkiye Azerbaycan Kazakistan Özbekistan Türkmenistan Kırgızistan MacaristanBu yapı, Türk kimliğinin kurumsal bir jeopolitik alan haline geldiğini göstermektedir.
3. Tarihsel İmparatorluk Mirası
Osmanlı Safevî Babür Timur Cengiz Altınordu Göktürk vd.Bu mirasın günümüzdeki izdüşümleri:
Türkiye İran Azerbaycan Pakistan Kazakistan Kırgızistan Özbekistan Tacikistan Afganistan Moğolistan Rusya
4. Medeniyet Havzası
Araplar Farslar Boşnaklar Arnavutlar Kafkas Halkları (Çerkezler, Çeçenler, İnguşlar, Osetler, Gürcüler…) Rusya Türkleri Kuzey Afrikalılar Bulgarlar Rumlar Ermeniler Yahudiler/AşkenazlarBu alan, tarihsel etkileşim ve medeniyet ortaklığı temelinde şekillenir.
5. Stratejik ve İnanç Temelli Yakınlık
Pakistan, tarihsel ve jeopolitik bağlar üzerinden bu çerçevede yer alır. Turan’dır…
6. Medeniyet Paralelliği
Finlandiya, Japonya ve Kore, Dil Grubu, modernleşme ve devlet yapısı bakımından paralel örneklerdir.
JEOPOLİTİK İLKE: GÜCE BAĞLI KİMLİK GENİŞLEMESİ
Türk kimliği, Türkiye Cumhuriyeti’nin gücü ile doğrudan ilişkilidir. Güç arttıkça kimliğin kapsayıcılığı, tarih, genetik, kültür, medeniyet birliği gibi ortak değerler genişler.
Sonuç ve Teklif:
Bu çalışmanın temel sonucu şudur:
BÜYÜK TÜRK MİLLETİ, millî birlik ve beraberliğini sağlayıp Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni güçlendirdikçe, Türklük tanımı da dünya sathında genişleyecektir.
Buna bağlı olarak:
Türk Milleti, ihtiyaç duyduğu sosyal, uluslararası ve küresel şartlara göre Türklük tanımını yeniden yapma iradesine sahiptir.
Bu nedenle Türklük:
Sabit değildir. Keyfî de değildir. Büyük Türk Milleti’nin Psikolojik Harp/Harekât kapsamında en büyük kozudur, gücüdür.Türklük ve Türk Milleti tanımı, Stratejik ve dinamiktir. Sosyal tanımları, Millî Değerleri sulandırılmasına fırsat vermeden çoğaltmak, genişletmek, temas kurmak, globalizm ve küreselleşmeyi avantaj haline getirmek Türk Mütefekkirinin aslî sorumluluğudur.
E. Yb. Halil MERT
Strateji ve Yönetim Uzmanı
Elektrik-Elektronik Mühendisi
KURT KIŞI GEÇİRİR, AMA YEDİĞİ AYAZI UNUTMAZ.
https://www.youtube.com/user/81mert1
https://twitter.com/YbHalilMERT
Dipnotlar:
[1] Benedict Anderson, ImaginedCommunities, 1983.
[2] Ernest Gellner, Nations andNationalism, 1983.
[3] Anthony D. Smith, TheEthnicOrigins of Nations, 1986.
[4] Seyyid Ahmet Arvasi, Türk-İslam Ülküsü.
[5] Osman Turan, Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi Tarihi.
[6] Erol Güngör, Türk Kültürü ve Milliyetçilik.
[7] İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü.
[8] Ziya Gökalp, Türkçülüğün Esasları.
[9] Mümtaz Turhan, Kültür Değişmeleri.
[10] Nurettin Topçu, Türkiye’nin Maarif Davası.
TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNDE EKSEN KAYMASI VE GENİŞLEME PARADİGMASI
-İNCELEME-
1. Klasik Eksen: “Şuur ve İdrak Olarak Türklük”
Klasik yaklaşım:
Türklük = bilinç, aidiyet ve mensubiyet Etnik değil, şuur temelli Pratikte ise: Büyük ölçüde Müslüman Türkler üzerinden şekillenmişBu modelin gücü:
Kimliği manevi ve ideolojik bir bağa oturtmasıAma zayıf yönü:
Farklı unsurları kapsamada pratik sınırlar üretmesi
2. Kemalist Çerçeve: Devlet Sınırları İçinde Milliyetçilik
Cumhuriyet paradigması:
Türklük = vatandaşlık + siyasi aidiyet Coğrafya: Türkiye sınırları Amaç: ulus-devlet inşasıBu model:
Devlet kurucu ve stabilizatör Ancak: Tarihsel derinliği sınırlı Türk Dünyası’yla bağları zayıf bırakılmış.
3. Anti-Milliyetçi Akımların Etkisi
Sol ve İslamcı akımların önemli bir kısmı: Milliyetçiliği “bölücü” ya da “ilkel” gördü. “Türk” kimliğine mesafeli durduBu durum:
Kimlik boşluğu oluşturdu Milliyetçiliği savunan kesimleri reaktif pozisyona itti
4. Güncel Dönüşüm: Medeniyet Havzası Milliyetçiliği
Bugün ortaya çıkan yeni yaklaşım:
“Medeniyet Temelli Geniş Türk Kimliği”
Katmanlı yapı:
1. Çekirdek (Türkiye Cumhuriyeti)
Milli birlik Devlet gücü Ortak vatandaşlık2. Yakın Çevre (Türk Dünyası)
Türk ve Türk soylu halklar Dil, tarih ve kültür bağı3. Geniş Medeniyet Havzası
Önerdiğin kritik genişleme:
Osmanlı–Selçuklu Coğrafyası Akraba ve komşu halklar: Araplar Farslar Ermeniler Rumlar Yahudiler Bulgarlar Arnavutlar Boşnaklar Kafkas Halkları Pakistan Moğolistan AfganistanBU YAKLAŞIMIN ÖZÜ:
“TÜRKLÜK, SADECE ETNİK DEĞİL; TARİHSEL ETKİLEŞİM VE MEDENİYET ÜRETİMİ ÜZERİNDEN GENİŞLEYEN BİR MERKEZ KİMLİKTİR.”
5. En Tartışmalı Alan: Aşırı Genişleme Riski
Macarlar, Finler, Estonlar Moğollar Kızılderililer “KAYIP TÜRKLER” söylemiBu noktada açık konuşayım:
Stratejik risk:
Bu tür genişletmeler:
Akademik olarak zayıf temellere dayanabilir. Ciddiyet algısını zedeleyebilir. Milliyetçiliği “mitolojik alan”a kaydırabilir.Bu tür tezler:
Kültürel ilgi alanı olarak değerlidir. Ama siyasi/stratejik tanımın parçası yapılırsa zayıflatır.
6.“Hepiniz Türksünüz” Tezi Meselesi
Evrenselci / aşırı genişletilmiş kimlik teorileriBu yaklaşımın problemi:
Eğer herkes Türk ise, o zaman kimse Türk değildir.
Kimlik:
Ayrıştırıcı değil ama ayırt edici olmak zorundadır.
7. Özetle;
“Kademeli Türklük Tanımı”
1. STRATEJİK ÇEKİRDEK
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı Türk dili ve kültürüyle bağ Devlete sadakat2. KÜLTÜREL MİLLET
Türk dünyası Türk soylu topluluklar3. MEDENİYET HALKASI
Osmanlı–Selçuklu etki alanı Ortak tarih üretmiş halklar4. ETKİ ALANI (softpower)
Kültürel temas kurulan tüm toplumlar
8.“Türklük, sabit bir etnik kategori değil; Türkiye Cumhuriyeti’nin gücü ve medeniyet birikimi etrafında daralıp genişleyen, katmanlı bir kimliktir. Güç arttıkça kapsayıcılık genişler; zayıfladıkça tanım daralır.”
9. Kritik Sonuç
Milliyetçiliği dar kalıptan çıkarıyor Ama tamamen dağıtmıyor Devleti merkeze koyuyorBu aslında:
“Jeopolitik Milliyetçilik” modelidir.
Yani:
Kimlik = güç + tarih + strateji