Türkiye’nin dört bir yanında (İstanbul, Ankara, İzmir, Sakarya ve diğer tüm büyükşehirlerde) popülaritesi hızla artan ancak denetim mekanizmalarının ve altyapının yetersiz kaldığı elektrikli scooter, elektrikli bisiklet ve benzeri mikro-mobilite araçları, şehir içi trafiğin en büyük risk unsurlarından biri haline geldi. Fabrika çıkışlı azami hız sınırları yazılımsal veya mekanik müdahalelerle çok yüksek hızlara çıkarılan bu cihazlar; ani manevralar, kural tanımaz sürücüler ve yasaklı alan kullanımları yüzünden yaya güvenliğini ciddi şekilde tehdit ediyor.

Yaya Kaldırımları, Bisiklet Yolları ve Parklar Tehdit Altında

Özellikle yaya yoğunluğunun yüksek olduğu kaldırımlarda, ailelerin ve çocukların vakit geçirdiği park ve bahçelerde, hatta bisikletliler için ayrılan yollarda hızla seyreden modifiye ve yüksek hızlı araçlar büyük tehlike saçıyor. Yayaların hareket alanını daraltan ve kazalara davetiye çıkaran bu durum, ülke genelinde vatandaşların en büyük şikayet konuları arasında yer alıyor.

Mevzuattaki Son Güncellemeler ve Ağır Yaptırımlar

Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde yapılan düzenlemelerle birlikte, bu araçların kullanım alanları ve kurallara uymayanlara kesilecek idari para cezaları netleştirildi:

  • Yol ve Hız Sınırı İhlalleri: Elektrikli scooter ve benzeri araçların otoyollarda, şehirler arası karayollarında ve hız sınırı 50 km/s üzerindeki taşıt yollarında kullanılması yasaktır.

  • Kaldırım ve Yaya Yolu Sürüşüne Kesin Yasak: Yaya yollarında, kaldırımlarda ve yaya öncelikli alanlarda bu araçların sürülmesi kesinlikle yasaktır. Yaya güvenliğini tehlikeye atan bu kullanımların ve yasaklı bölgelerde sürüşlerin cezası güncel tarifeyle 5.000 TL idari para cezası olarak uygulanmaktadır.

  • Yolcu ve Yük Taşıma Yasağı: Tek kişilik tasarlanan bu araçlara birden fazla kişinin binmesi veya sırt çantası haricinde yük taşınması yasak kapsamındadır.

  • Plaka ve Kayıt Eksikliği Denetimi Zorlaştırıyor: Kişisel kullanımda tescil ve plaka zorunluluğunun bulunmaması, özellikle hız sınırını aşan, modifiye edilen veya kazaya karışıp olay yerinden kaçan sürücülerin tespitini ve sorumluların belirlenmesini ulusal düzeyde güçleştiriyor.

"Sessiz Tehlikeye" Karşı Ulusal Acil Önlem Çağrısı

Uzmanlar, emniyet birimleri ve sivil toplum kuruluşları, bu araçların yarattığı tehlikenin önlenmesi için tüm Türkiye'de şu adımların acilen atılması gerektiğini vurguluyor:

  1. Fiziki Altyapı ve Bariyerli Şeritler: Bisiklet ve e-scooter yollarının şehir genelinde artırılması, mevcut yolların yaya ve taşıt trafiğinden fiziksel olarak ayrılması.

  2. Hız Sınırı Modifikasyonlarına Sıkı Denetim: Fabrika verilerinin üzerine çıkarılan "hızlandırılmış" elektrikli bisiklet ve scooter cihazlarına yönelik trafik ve zabıta ekiplerinin denetimlerini ülke genelinde yoğunlaştırması.

  3. Eğitim, Denetim ve Farkındalık: Sürücülere yönelik trafik kültürü eğitimlerinin artırılması, kask ve koruyucu ekipman kullanımının zorunlu hale getirilmesi.

Türkiye genelinde milyonlarca vatandaşı ve yerel yönetimleri ilgilendiren bu sorun, acil ve kararlı adımlar atılmasını bekliyor. Aksi takdirde, "sessiz tehlike" olarak anılan bu durumun daha trajik kazalara ve can kayıplarına yol açmaya devam edeceği ifade ediliyor.