Genç Cumhuriyet’in Tarihi Sınavı: II. Dünya Savaşı Sona Erdi, Türkiye Çok Partili Demokrasiye Geçişin Eşiğinde 23. Yılını Coşkuyla Kutladı
29 Ekim 1946 günü Türkiye Cumhuriyeti tam 23. yaşını doldurdu. Dünya harbinin yıkıcı etkilerini ağır bir diplomatik başarıyla geride bırakan Türkiye, 1946 yılının 29 Ekim'inde hem 23 yıllık köklü devrimlerini kutluyor hem de çok partili siyasi hayata geçişin ilk adımlarını atıyordu. Peki, o tarihi günde Ankara, İstanbul ve tüm yurtta neler yaşandı? İşte 23. yaşın bilinmeyen detayları ve Cumhuriyet’in ilanından günümüze uzanan tarihi yolculuğu...
O Gün Neler Yaşandı? 29 Ekim 1946 Tarihinin Detayları
29 Ekim 1946 Salı günü Türkiye genelinde büyük bir heyecan hâkimdi. II. Dünya Savaşı’nın yaralarını sarmaya çalışan dünya konjonktüründe, Türkiye bağımsızlığını korumuş ve köklü bir siyasi dönüşümün arifesine gelmişti.
1. Ankara'da Devlet Erkanı ve Halk Geçit Töreninde Buluştu
-
Anıtkabir İnşaatı ve Törenler: O dönemde Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşı henüz Etnoğrafya Müzesi’ndeydi ve Anıtkabir inşaatı sürüyordu. Devlet erkanı sabah saatlerinde Anıtkabir inşaat alanını ve müzedeki kabri ziyaret ederek saygı duruşunda bulundu.
-
Hipodrom Geçit Töreni: Dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Başbakan Recep Peker ve devlet protokolü Ankara Hipodromu’nda düzenlenen askeri geçit törenini izledi. Askeri birliklerin ve öğrencilerin geçişi halk tarafından coşkuyla alkışlandı.
-
101 Pare Top Atışı: Tıpkı 1923’teki ilan gecesinde olduğu gibi, cumhuriyetin 23. yılı vesilesiyle sabahın ilk ışıklarıyla birlikte illerde 101 pare top atışı yapıldı.
2. Siyasi Tarihte Dönüm Noktası: Çok Partili Yıl
1946 yılı, Cumhuriyet tarihinin en kritik siyasi aşamalarından biriydi. O yıl yapılan genel seçimlerin ardından TBMM yeni yapısıyla toplanmış, 29 Ekim kutlamalarında ilk kez muhalefet partileri de meclis ve protokol düzeyinde bayram kutlamalarına katılmıştı.
3. Fener Alayları ve Meydan Kutlamaları
-
İstanbul’da Taksim Meydanı, Ankara’da Ulus Meydanı ve İzmir Kordon geceleri fener alaylarıyla aydınlatıldı.
-
Dönemin ulusal gazeteleri (Ulus, Cumhuriyet, Akşam) ilk sayfalarını tamamen Cumhuriyet’in 23 yıllık iktisadi, eğitimsel ve askeri başarılarına ayırdı.
29 Ekim 1923'ten Günümüze: Cumhuriyet'in Kilometre Taşları
Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim şekli değil; toplumsal, ekonomik ve kültürel bir modernleşme hamlesi olarak doğdu.
Cumhuriyet'in İlanı
29 Ekim 1923
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz" diyerek TBMM'de tarihi kararı verdi. Türkiye Devleti'nin yönetim şekli Cumhuriyet olarak kabul edildi.
İlk Devrimler ve 10. Yıl Coşkusu
1924 - 1933
Harf devrimi, medeni kanunun kabulü, kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınması gibi temel reformlar tamamlandı. 1933'te Atatürk ünlü 10. Yıl Nutku'nu okudu.
Çok Partili Hayat ve 23. Yaş
29 Ekim 1946
Türkiye, II. Dünya Savaşı'ndan bağımsızlığını koruyarak çıktı ve çok partili demokrasi dönemine geçerek 23. yılını kutladı.
Asırlık Çınar: 100. Yıl ve Ötesi
29 Ekim 2023 - Günümüz
Cumhuriyet birinci asrını geride bıraktı; sanayi, teknoloji, havacılık ve eğitimde küresel bir güç olarak ikinci yüzyılına adım attı.
