"Şivlilik" Konya Karatay'da Yüzyılların Geleneği Bütün Coşkunluğuyla Yaşanıyor
Konya'da "şivlilik" geleneği. Üç Aylar'ın başlangıcı, Regaib Kandili'ni karşılamada. Yeni boyut kazanmasıyla. Bayram havasında coşkuyla yaşanmadadır.
Evlerde hanımlar. Mutfaklarda, ocaklarda, sevgilerini katarak yaptıkları. Her ailenin yer ve imkanına göre. Kimi börek, kimi saç böreği. Kimi pişi Kimi baklava çeşit çeşit tatlılar yaparak. Hareketli heyecanlı hazırlık zamanlarını. Telaş içinde denilebilecek hal ve istekle yapamaktadırlar.
25 Aralık 2025 perşembe.
Çocuklar şivlilik sabahı için. Yeni elbiselerini giymişler, torbaları hazırlamışlar. Kendi dünyalarında "şivlilik" adı altında. Üç ayların başlangıcı regaibi kandil gününü değerlendirme, paylaşma adına. Kendi dünyalarından katılırlar hazırlanırlar.
Büyükler bu günün önemini bilerek. Aileler çocuklarıyla birlikte coşkuyu paylaşma adına hazırlanmışlardır. Geceden meydanlarda ateşler yakarak etrafında buluşmuşlar, Fener alanlarında genç ihtiyar kadın erkek coşkuyla, eğlenerek. düzenlemışler. Ailecek çoluk çocuk eğlenmişler.
Geçen yıl olduğu gibi bu yılda.
Salavatlatını getirmek Tövbelerini yapmak. Dualarını etmek Tekbirlerni getirmek üzere. Kandil gecesini idrak etmek üzere halk olarak hazırlanmaktadırlar. Gündüzünden ise. Hazırlığın bir başka haliyle.
Erken saatten başlayan şivlilik toplama faaliyetine çıkan çocuklar. Kapılarda coşkuyla sevgiyle karşılanır. Şeker, çukulata, gofret. Bazı ailelerde genelde köylerde kuru kayısı ceviz kuruyemiş vs.lerden olmak üzere. Her aile kendince bir ikramda bulunur.
Çocukların sevinci. Al- verler, gülücükler. Toplumsal barışın kaynaşmanın. Buluşmanın güzelliğini yaşatılır.
Resmi çocuk bayramının ötesinde. Anadolu insanının asırlardır çocuklarına bayram olarak uyguladığı. İman ve irfanından beslenmiş. Ailelere mahallelere çocuklara kadar nüfuz etmiş bir toplum geleneğiyle
Çocuklar, biz toplumun önemli bir varlığıyız. Ve biz komşularımıza güvenle gider, onlardan birşeyler alabilir. Kapılarını korkmadan çalabilir. Zillerine basabiliriz. Sevildiğimizi hissederiz gibi şuur altı güzellikleri yaşarlar. Regaib gecesine Rablerinin huzuruna hazırlanırlar.
Arkadaşlarıyla birlikte komşu gezileriyle. Söylenen manileriyle. Kendi dünyalarında. Aile komşu, mahalle memleket sevgisi. Güvenlik hissiyatı içinde. Bütünün bir unsuru olarak önemli ollduğunu hissederken . Sokaklar, avlulu evlerin avluları. Apartmanların merdivenleri, koridorları. Cıvıl cıvıl coşkulu çocuk sesleriyle dolar.
Kapısı çalınmamış, çalınmıyor veya bir şekilde çalınamıyor olanların kapıları çalınır. Çocuklar görmediği komşuları görür, gitmediği evlere gider, kapılarını çalar. Hayallerin ötesinde. Regaib kandili gününün bereketini şivlilik ile yaşarlar.
Bir de başka açıdan bakalım.
Gelenekten geleneğe fark var tabii. Her gelenek İslam iman ilkelerinden kaynaklanmıyor. Hatta ona muhalif bir temsil gelenekler yaratılmaya çalışan. Belki de iki üç asırdır yozlaşmanın devam etmesine sebeb olan gelenek oluşturmaya çalışanlar da vardır tabii.
Seküler, laik, liberal, kapitalist anlayışın oluşturduğu. Haz, hız ayartıda, abartı, şehvet, savrulma. Bu günlerde teknolojide kullanılarak sosyal medya, sanal medyanın kötüye kullanımı. Tabi buyurunuz bir hale yola kıymak lazım ayrı konu. Fazla kazanç ve çıkar hırsıyla. Bazı gelenekler, günler yapmaya çalışılır. Müslüman mahallede salyangoz satar gibi. Anadolu irfanından uzak gelenekler yerleştirmeye çalışırlar. Alışılmış haliyle yılbaşı uygulamaları, cadılar bayramı, bekarete veda partileri vs.gibi. Özel günleri bar, pavyon veya bazı kulüplerde. Özel gün kutlamaları gibi. Eğlence ve müziğin kötüye kullanımı dans müzik eşliğinde, gösteri, balolar, haddi aşan çılgınlıklar. Bazı alkollü, çılgın halleriyle kutlamalar. Hatta mezuniyet baloları gibi.gibi.
Gençlik enerjisini. Savrulma. Cinselliği çağrıştıran çıplaklık, çılgınlık. Bağımlılık yapan alkol veya farklı bağımlılıkları teşvik eden müzikli ilişkiler. Gelenekselleştirilmeye, normalleştirilmeye çalışılmakta.
Hayata bir defa gelinir. Bu günler bir defa yaşanır. Haşa Felek'ten bir gün çalalım. Özgürlüğümüzü yaşayalım gibi. Sonradan bin pışman soracaklar yaldızlı, yaldızlı cümlelerle savrulmalar yaşayanlar da olmada.
Bağımlılığa dönüşen alkoliklikten uyuşturucuya kadar giden. Kendilerini ve memleketin geleceğini de etkileyecek. Üretkenlikten, huzurdan.uzak. Özgürlük adı altında, sorumluluktan uzak haliyle, onurlarından olan. Kaybedilmiş savrulmuş kişilikler. Bunun sorumluluğunu müslümankara ve İslam'a yükleyerek. Katmerli belalara savrulmada. Bunun yanında.
Bunların da muhalefet ettiği. Hatta kindarlığa, hiç değilse horlama ve ötelemeye çalışarak engellemeye çalıştıkları, Müslumanlar ve Anadolunun kadim gelenekkerine saldırılmakta. Yani,
Anadolu irfanı. Toplumsal barışı sağlayan. Huzuru getiren. Kişiliklerin onurlu hissettiği. Tefekkür etmesini sağlayan. Rabbiyle, ailesiyle, milletiyle, devletiyle, tabiyatla, hayvanat ile uyumlu. Kendiler ile barışık üretken uyumlu haliyle. İnsanlığın huzur ile gelişmesine sebep olan gelenekler.
Bunlardan biri de Üç Aylar, kandiller. Şivlilik. Hızır-İlyas kutlamaları. İslam büyüklerini, kahramanlarını, Resullerini Rablerini anma günleri. Farklı boyutlarıyla. Nevruz kutlanaları, mevlidi şerif okunaları gibi daha nice irili ufaklı gelenekler.
Sevindirici taraf. Bu güzel gelenekleri belediyeler gibi resmi kurumlarında artık sahipleniyor olması. Siyasal iktidarın ortam hazırlaması geleneklerin daha canlı yaşanmasına ortam hazırlıyor olması. Devlet millet bütünlüğüne doğru bir gidiş.
Ne diyelim.
Gelenekten geleneğe fark var. Güzel geleneklerimizi. İbadet aşkıyla bilinciyle yaşayarak.
Üç aylar, Regaib kandilimiz, şivlilik geleneğimiz mübarek olsun.
Akşam ateşler etrafında buluşarak günün mutluluğunu yaşamalarını. Günün önemine binaen düzenledikleri fener alaylarını.
Konya Karatay'ımızı şivlilik günlerini tebrik ederiz.
Darısı güzel geleceğimizin kaybetmiş veya yaşayamamış olan şehirlere diyerek.
Yürekten dualarımızla. Es Salam üzere emanet olunuz.
Mehmet Ali Turhal
25 Aralık 2025
Serdivan / SAKARYA