Bütünsel Bakış, Kişisel Duruş.
Daha doğruyu öğreninceye kadar. Doğru bildiğimiz üzerinden gayba da iman ediyoruz. Bu merkezden gelişiyor, değişiyor, yaşıyoruz. Değişimimiz hem mana hem de biyolojik yanımızla da gerçekleşiyor. Bir duruş zaman ve mekan içinde bir mühlet verilmiş ahirimize. Soluk soluk gidiyoruz.
Kendi çapımızda bütünsel bakış, kişisel duruş sergiliyoruz.
Ancak müminler kardeştir. Müslümanlar iman etmişiz.
İmanımızı, tahkiki, taklidi, icmali gibi Kişisel kabiliyet ve durumumuza göre. Şeksiz ve şüphesiz bulunduğumuz durumda.
Kalp ile tasdik, dil ile ikrar ederek. Zihni ve bedeni ilk amelimizi. Kelime-i Şahadet'imizi gerçekleştirmişizdir. Elhamdülillah.
Beydavi ve Bursevi Hazretleri'nin iman ilke ve sahfaları, bütünsel bakış gayretinde değerlendirme konusudur.
Gayri müslim, gavur, münafık gibi.
Müslüman olamayanların, müslümanla ilişkileri açısından değerlendirme. Ayrıca bunların ferdi, grup ve devletler arası ilişkileri açısından değerlendirme ayrı bir durum ve yazı konusu.
Biz burada bir müslümanın. Yaratılış kapasitesi, ve bunun sorumluluğunu üstlenebilmede kullanıp kullanamaması sunucu. Birikimlerini de dikkate alarak.
Bulunduğu yer ve bakış açısı ve zihni kabiliyeti oranında. İman ilkelerinin hayata yansıtma kapasitesini. Anlama kabiliyeti, ifade kabiliyetini. Bütünsel bakıp bakmadığının seviyesi durumuna dikkat çekip.
Hem kendimizi, hem sosyal hayatı hem de hakim olan olmayan siyasi oluşum ve devletleri. Bulundukları itibarıyla. Yeniden, yeniden değerlendirmemiz gerektiğini ifade edelim.
Her halimize örnek buradaki yazımızın sınırları dikkate alırsak. Örnekleyemeyiz hatta her şeyi de bilemeyiz.
Kendi bulunduğumuz yerden. Örnek olsun diyerek. Bütünsel bakış dikkate alındığında. Kısmen doğru olan. Bu günlerde gündem diyebileceğimiz bir bakışla örnekleştirelim.
Maksadı değerlendirmek ayrı konu da.
"Öğüt kitabı ölüye okunmaz" ifadelerini sıkça duyarız. Sosyal medyada da sık sık paylaşılır. Ve ilave şu ayetle desteklenir.
"Oysa O (Kur'an) Alemler için ancak bir öğüttür." Kalem 52. Ayet
İman ettiğimiz kitap ve ayette Alemler ve öğüt. İfadelerini dikkate alarak. "Öğüt kitabı ölüye okunmaz" denilmektedir. Bulunulan ve kullanıldığı yer itibarıyla kısmen doğru desek de.
Kur'anın Öğüt ismine ilave. Bu sözü.
Rahmet, Şifa, Hidayet, Furkan gibi.ısimleriyle. Bütünsel, bakışla değerlendirilmelerini de dikkate alırsak.
Ölünün, dünyada bıraktıklarıyla. Çığırlarıyla da dikkate alır isek.
Alemler. İfadesine
Berzah Alemi, kabir hayatı. Ahiret hayatı gibi.
Hayat ve alemlerede.
Rahmet olma durumunu.
Rahmet ve ilişkisini. Diğer isimleriyle ilişkişkisiyle geniş açıdan bakılabilmelidir.
Bütün alanlarda olduğu gibi, bu sòz de yeniden değerlendirilmelidir.
Çabamız Hakikati anlayarak yaşama gayreti. En doğruyu Allah ve Rasulü bilir.
Mehmet Ali Turhal
25 Ekim 2025
Serdivan / SAKARYA