Kavramlarda Anlam Bütünlüğü
Kavram önce bir varlık içerir. Bu varlığı taşıyan isim. Somut ve soyut t zihni tasarımların ifadesi dır. Bu ismi koyan beşer ise. Kastı ifadede her zaman tutarsız kalacaktır.
Anlama bu varlıkla ilgili. İnsan zihni üretimi.
Bildiklerinden, analitik düşünce üzerinden. Marifete, hikmete dönük yeni bilgi üretimi oluşturarak. Ortak bilgi üretimine kavram. Yeni üretimler için yapılanlara yeni bilgilerle yeniden değerlendirmeler. Varlık Yani, nesne duygu ve hayallerden oluşan zihni çalışma faaliyetleri ile. Kavram ve anlam ortak anlayışı Veya.
Nesneleri,duygular negatif hedefli sonuçlara götüren.
Fesada, kötülüğe, dönük bir anlayış da geliştirebilir.
Şeytan kıyamete kadar yaşama garantisini yaradanından almıştır.
Bu durum yani usimde anlam bütünlüğü. Kişinin veya grup psikolojisinin ortamında. Nereden baktığı ve neyi hedeflediğine göre de değişir. Değiştirir hatta ter yüz de dönüştürebilir. Mesela. Batı için yavuz olumsuz bir anlam ifade ederken. Memleketimizde imrenilecek. Hedeflenilen olumlu çağrışım yapmaktadır.
Nesneler duygular düşünceler, zihni üretimler üzerinden. Soyut ve somut olgu ve olaylar üzerinden kavram. Bunun üzerinden kişisel. Temsil ettiği veya gönül verdiği hiziplerle, fırkalar veya sınıfsal kesimlerin durduğu ve baktığı yerden. Hedefleri üzerinden bakma.
Kavram ve anlam bakış açısı ve çıktıklarıyla. Ayrılık, birlik, bütünlük, sağlamak. Yani. Kavramda anlam bütünlüğü saglamak mümkün mü? Önemli bir mesele.
Bulunan coğrafya kişi ve farklı oluşumlar üzerinden. Kaydedilen varlığa bakışın duygu ifade şiddetleri hesaba katıldığında. Hedef farklılıkları da devreye girince. Kavramlar aynı telaffuz edilse de. Kavramlar üzerinden kasıt. Anlamlar farklılık arzetmektedir. Bu da.
Beşer planında, beşeri bireysel akıl kapasitesiyle kavramlaşmaya kalkılır ise içinden çıkılmaz bir hal alır. O halde. Bu durum kaos oluşturur. Kaostan ise. En kötücül insanlar en fazla faydalananlardır. Bugün Filistinde siyonistlerin. Kendilerinin zenginlik ve iletişim hakimiyeti. Terörden, kaostan soykırım çıkarması. Bir de dünyaya tam tersini göstermeye çalışması. Kavram anlamlarını ters yüz etmesi. Batının da buna teşne olması. Kavram ve anlamı. Nesneler ve manalar üzerinden kötülük için kullanılması.
Ancak. Farklılıkları kavga ve hakimiyet unsuru olmaktan çıkararak. Aynı hedefe dönük kavramları uygulama noktasından. Barış, adalet ve huzur üzerinden.
Her birey ve grup aynı hedefe yöneltilebilir. O doğrultuda giderken. Özel ve tüzel kişilikler durumdan vazife sorumluluklar üstlenir ise. Kavram birlik ve hedefi daha makul ve en az maliyet ve hasarla. İstenilene yakın düzeyde sağlanabilir. Bireysel aklak. Aile ahlakı, ictimai hayat. Millet ve ümmet ahlakına dönüşen. Farklılıkların bütünlesmesini sağlayan kavramlara. Yüklenen anlam bütünlüğünü. İskam inanç ilkeleriyle bakış ve yaşayışıyla sağlanabilir.
Bunu da.
Yaradanın seçtiği, görevlendirdiği. Rasulünü, ve onun izinden giden. Durumdan vazife çıkararak. Sorunlara çözum üreten takipçilerini iyi anlayarak. Kendi durumunu. İnanç merkezli kavram anlayışıyla bútünleştirmesi.
Ahiret inancını da temel alan vahyi anlayışta kavram bütünlüğü sağlanabilir. Bunu uygulamaya tam yansıltılıp yansıtılamaması ayrı konu.
Özgürlük kavramından örnekle kısaca değinelim.
Teslim olmuş insan. Teslim almış insan
Teslim almaya çalışan insan. Ve hedefi kendi şartlarına göre hakim olmak. Özgürlük ve hakimiyet üzerinden kavram bütünlüğü sağlanması. Beşer planında bu ikisi arasında sınırların belirlenmesi. Yukarıda az da olsa kısaca değindiğim sebeplerle mümkün görünmemede. Ey iyi ihtimalle çok azıyla da olsa kısmen gerçekleşebilmede.
Allahın Rasulunün vahyi uygulama ve ahlakının kuran ahlakı olması. Ve sahabesi aracılığıyla da bunun soyolojisinin örneklediginden. Sahabe uygulamalarının da. Rasulün, Beyan, tebliğ, istekleri. Sahabenin yaptıklarını. Onaylaması veya onaylaması durumuyla sünnete dönüşmüştür. Yani bu Sahabe uygulamalarında da hakim olan Allahtir.
Yani her müslüman kendinin halifesi. Her müslüman bulunduğu yerden ve işinden yetkili ve sorumlu. Bu sorumluluğu aldığı yetki ve görevle ilgili olduğu gibi. Durumden vazife önce işi, sonra. Yeteneği ve kapasitesi oranında da. İşiyle beraber. Hem vicdanına. Ve vicdanının Rabbi Yaradanına karşı sorumlu. Yani.
Kula kul değil Allaha kulluk gereği yapması gerekenlerden dolayı sorumlu.
Gaye Allahın rızasını kazanmak. Bununla paralel olarak. Nihayet. Allahı verdiğine razı olmak. Hikmetini araştırmak.
Kavramlarda Anlam bütünlüğünün gereğidir.
Mehmet Ali Turhal
03 Eylül 2026
Serdivan / SAKARYA