Noel ve Miladi Yılbaşı Kutlamaları
Geleneklerin kaynağı açısından. Bu günlerde ciddi araştırmalar yapılmaktadır. İ lmi araştırmalar milli gelenekler. Anadolu irfanı uygulamaları hakkında çalışmalar yanında. Halkta da nereye gidiyoruz. Nereden geldik ne yapmalıyız gibi bir huzursuzluk hissediliyor. Bir şekilde dönüşmüş. Daha doğrusu muğlaklaşmış gibi bir görüntü hissediliyor.
İman İslam şahadeti gereği. Müslümanın vahye ve Resülü Muhamnet SAV.e uyarak gününü yaşaması gerekirken. İslam alimleri, kanaat önderlerinin, yönlendirmesi gerekir iken. Anadolu'da bir kesim yaşayanlar açısından. Bilerek bilmeyerek de olsa. Hıristiyan azizi Noel'in yönlendiriyor olması. Bunun da normal gibi sanılıyor olması. Noel ve yılbaşı kutlamalarının birbiriyle bütünleştirilerek karıştırılarak. Hıristiyanlığa uyma, onlar gibi olma ve onları benimsenmesinin sinsice yapılıyor olması. Bunun da özgür olma adına. Yılbaşında özgürlük, eğlenmede özğürlük gibi kılıfla yapılıyor olması. Aldatmaca sinsiliğinin farkında bile olunamaması. Hem üzücü. Hemde her birimize, çok daha fazla düşen bir sorumluluk olduğunu hissettiriyor, gösteriyor. Bunu yalnızca idarecilerin üzerinde bir sorumluluk olduğu düşünülerek. Bütün sorumluluğu idarecilerin üzerine atarak kurtulunucağı sanılıyor da. Herkes.kendi sorumluluk alanının ifadesini kendisi verdiğine göre. Başkasının hatasını görmek. Kendinin sorumluluğunu yok etmez diyelim.
Ülkemiz. Birinci Dünya Savaşını kaybettikten sonra. Dunyada zafer kazananlar. Dünyaya ve ülkemize yansıyan kısmıyla. Adetlerini de getirmişler dünyaya dayatmışlar.
Açıktan gizliden bu adetlere uyacaksınız demişler.
Mesele savaşta yenilmek değil. Savaşa yeniden hazırlanarak başka bir zaman kazanılabilir de. Asıl kayıp zihinlerde. İman ilkelerindeki aşınma sonucu. Onlar gibi olunduğunda. Onlar gibi olamamanın kompleksliliğinin yaşandığında. Düşmanın yaptıkları unutulduğunda. Düşmanına benzeme isteğinin yerleştiğinde. Savaşı kaybedildiğini anlayışını görememede.
Mesele. Kendi vatanında. Sen mi düşmana benzeyeceksin. Düşman mı sana benzeyecek, veya senin kurallarını dikkate alarak, uyarak inancını yaşayabilecek meselesi.
Anadolu irfanı. İnancından kaynaklanan gün ve gecelerini. Eğlenme ve kutlamalarını horlayacaksın. Kur'an ı Kerim'in hayat yansıması olan sünneti ortadan kaldıracak. Kur'anda yok, diyeceksin. Òrf ve adetlerini giyim kuşağını ötekeyecek horlayacak. Kıyafette kŕacar, fötür şapkaya zorkalacak İlim irfan edep öğrenilen dergahları. Kandil geceleri, Mevlid okumaları. Tasavvuf rutüellerimiz ve uygulamaları gibi
Halka inen etkinlikleri dinimizde yok gibi yorumlar getirerek. Müslümanın hayatını daraltarak. Ufkunu sınırlayacak. Oryantalist misyoner kafayla hareket edecek. Gailleleler üretecek. Bu arada hiristiyan azizinin Noel anlayışını. Yılbaşıının hıristiyan kültür kodlarıyla kutlanmasına. Laf etmeyecek, zemin hazırlayacak. Teşvik edeceksin. "Vanminit, vanminit vanminiiiiit." "Durmak yok yola devam" diyen Reise selam olsun.
Artık vatandaş diyor ki.
Noel bir hıristiyan bayramıdır.
Noel baba denilen hıristiyan azizinin başlığını takarak. Hoh hoh hoh diyerek. Onun torbasını sırttlamada.
Evinde, işinde çam süslemede.
Noel'in geyiğinin boynuzuyla boynuzlanma onursuzluğunda.
Adamlar boynuz güzellemesi yapıyor. Sana ne kardeşim. Hıristiyanlar kendi dünyasında. Yıl başı kutluyor. Bayram yapıyor gün kutluyor.
Anadolu'da azınlıkların dışındakiler açısından yılbaşı anlayışını misyonerlerin anlayışında kutlamalar.
Misyonerlerin başarısıdır da.
Batının zihin işgaline uğramış tasmalı çekirgelerin
Misyonerlere yalakalığı da gözden kaçmıyor tabi.
Peki yılbaşı denilince kasıt. Kelime olarak.
Bulunduğu zaman ve kültür içindeki . Kullandığı zaman ölçüm aracında. Bu gün güneş sistemi denilen Miladi takvimde Hz. İsa' nın doğum günü yılın başı kasdediliyor. O'nun anlayışına da uyumayacak şekilde, kutlanan yılbaşı, Çin takvimi, Rumi veya Celali takvim. Hicri takvim yılbaşı ve zaman ölçüm farklılıkları ayrı şeyler.
Bu faklı takvim anlayışlarını oluşturan kültür farkı ayrı şey.
Hangisinin daha hakikate uygun zaman ölçüm ve hakikat değerlendirmeye daha fazla yardımcı olduğu farklı şey.Erbabına na havale edelim de.
Bu kültürlerin günlere yüklenen anlam ve o günler İle ilgili uygulamalardaki farklılıklar. Farklı bir şey. Ayrı bir yazı konusu.
Bu gün yılbaşı kutlaması. Veya bu günü özel yapan şey ne olduğu konusunu düşünüp. Zihinden dökülenleri yazalım.
Yapıp edilenler her ne kadar.
Bu tarih zaman ölçüm aracını seçmiş olan kültürün bir ürünü olsa da. Bu güne yüklenen anlam ve kişiler açısından.
Farklı kutlanmalar ritüellerde değişiklikler kişiler açısından farklı olabilir. Bu güne ait zaman ölçüm aracı olmanın dışında. Kendince bir anlam yükleyebilir. Hatta,
Bu günün yani yeni yıla giriş mutluluğu gibi bir duygunun arkasına saklanarak. Kendine de zarar veren sapkın bağımlılıklarını. Sosyal hayatta yaşama, yaşatma arzusunu depreştirilmesi.
Azgınlık ve kötücül bağımlılıklarıyla, bu gününü, yer ve zamanı, Anadolu insanının İman sınırlarını aşan bir tutum içinde oluşlar. Kumar, içki bağımlılığının normal görülmesi gibi bir tanımlama havası ve tavırlarla. İsraf ve her türlü haddi aşmada kendinden geçme hali.bundan daha kötüsü.
İslam inanç açısından günah olduğunu bilerek. Kendi haddini bilmeden bir savrulma halinin de ilerisine giderek. Tövbe ve utanma hissi duymadan. İslam inancının dışında inanan insanlara benzeme isteği.
Onlara özenti, onlar gibi olma isteğı. Kendi inanç değerlerini. Kendine engel gòrerek. Onlarla mücadele eder duruma gelmesiyle gerçekleşen onursuzlaşması. En korkutucu taraf.
Tarih ölçüm aracını bildiren bazı günler açısından. Haddi aşarak. Önem affederek. Ölçüm aracı olmaktan çıkararak. Savrulma. Şaşkınlığında, sarhoşluğünda, bocalamalarında, sanrılarında boğulma. Haddi aşma derecesine gòre. Helak olma hız ve şiddeti farklı olsa da yaşama hali.
Yıl başı derken. Yalnızca yıl başından bahsedilmemekte. İnsan hangi inanç temelinde. Nerede duruyor, hangi anlam ve duygularla. Ahiret hayatına gidişte. Nereye doğru nasıl yürüyor gibi durumları da yaşıyor.
Rabbimiz,
Yıl başı dahil her gün ve her anımızda. Hakkı hak bilip. Hak üzre yaşıyanlardan etsin dualarımızla
Mehmet Ali Turhal
31 Aralık 2025
Serdivan / SAKARYA