Prof. Dr. Kürşat Şahin YILDIRIMER’in aylar önce gündeme taşıdığı “kitap kafe ve kayıt dışı eğitim” tartışmasında yeni dönem: Millî Eğitim Bakanlığı 81 ilde saha taraması istedi
ANKARA – Türkiye’de farklı ticari isimler altında yürütülen izinsiz eğitim faaliyetleri konusunda Millî Eğitim Bakanlığı kapsamlı bir denetim süreci başlattı. Bakanlık, 81 ile gönderdiği yazıyla il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinin sahaya inmesini; “kütüphane”, “kütüphane kafe”, “deneme kulübü” ve benzeri adlar altında faaliyet gösteren işletmelerde izinsiz eğitim faaliyeti bulunup bulunmadığının araştırılmasını istedi.
Bakanlığın bu adımı, Uluslararası Basın Teşkilatı Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kürşat Şahin YILDIRIMER’in 27 Temmuz 2026 tarihinde kamuoyunun gündemine taşıdığı kayıt dışı eğitim merkezleri tartışmasını yeniden gündeme getirdi.
YILDIRIMER, Haber Pars’ta yayımlanan “Kayıt Dışı Eğitim Merkezleri – Öğretmenlerin Ücretli Ders Verdiği Kayıt Dışı Eğitim Merkezlerine Kim ‘Dur’ Diyecek?” başlıklı değerlendirmesinde özellikle kitap kafe adı altında faaliyet gösteren bazı işletmelerde ücretli özel ders ve “öğrenci koçluğu” hizmetleri verildiğine ilişkin iddiaların araştırılması gerektiğine dikkat çekmişti.
27 Temmuz 2026 tarihli “Kayıt Dışı Eğitim Merkezleri” haberi
YILDIRIMER AYLAR ÖNCE “DENETİMLER ŞİMDİ YAPILSIN” ÇAĞRISI YAPMIŞTI
Söz konusu haberde YILDIRIMER, bütün kitap kafelerin veya öğretmenlerin zan altında bırakılmasının doğru olmayacağını özellikle vurgularken, tabelasında “kitap kafe” yazmasına rağmen içeride düzenli ve organize biçimde ücretli özel ders veya öğrenci koçluğu hizmeti verilmesi durumunda bunun hukuki ve mali statüsünün araştırılması gerektiğini ifade etmişti.
Haberde ayrıca Millî Eğitim Müdürlüklerinin eğitim faaliyetlerini, belediyelerin ruhsat ve faaliyet alanlarını, yetkili mali birimlerin ise ücretli faaliyetlerin kayıtlarını incelemesi ve gerektiğinde kurumların koordineli denetim gerçekleştirmesi çağrısında bulunulmuştu.
Aradan yaklaşık iki ay geçmesinin ardından Millî Eğitim Bakanlığından gelen yeni talimat, tartışmayı yerel ölçekteki iddialardan çıkararak 81 ili kapsayan bir denetim sürecine taşıdı.
MEB: TABELAYA DEĞİL, FİİLÎ FAALİYETE BAKILACAK
Millî Eğitim Bakanlığının 26 Eylül 2026 tarihli resmî açıklamasına göre, farklı hizmet türlerinde faaliyet gösteriyor görünmesine rağmen gerçekte izinsiz eğitim faaliyeti yürüttüğüne ilişkin bilgiler bulunan işletmeler mercek altına alınacak.
İl millî eğitim müdürlüklerinin koordinasyonunda il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından alan, cadde ve sokaklarda tarama gerçekleştirilecek. “Kütüphane”, “kütüphane istasyonu”, “kafe”, “kütüphane kafe”, “deneme kulübü” ve benzeri isimler altında faaliyet gösteren yerlerde fiilen eğitim ve öğretim faaliyeti yürütülüp yürütülmediği incelenecek.
Bu yaklaşım, YILDIRIMER’in Temmuz ayındaki haberinde dile getirdiği “Bir işletmenin tabelasında ne yazdığından çok, içeride fiilen ne yapıldığı önemlidir” değerlendirmesiyle de dikkat çekici biçimde örtüşüyor.
20 KAT İDARİ PARA CEZASI VE KAPATMA
MEB’in açıklamasında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu hükümlerine dikkat çekildi. Buna göre Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yürüttüğü hâlde gerekli kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan yerleri kuran veya işletenler hakkında fiilin işlendiği tarihteki brüt asgari ücretin 20 katı tutarında idari para cezası uygulanması ve bu yerlerin valiliklerce kapatılması öngörülüyor.
Bakanlığın 3 Haziran 2026 tarihli resmî yazısında da faaliyetlerin niteliği, hizmet alan ve sunan kişiler, ilanlar ve kullanılan materyaller dikkate alınarak fiilen izinsiz eğitim hizmeti yürütülüp yürütülmediğinin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmişti.
DENETİM SADECE “KİTAP KAFE” İLE SINIRLI DEĞİL
Bakanlığın 2026 yılı içerisinde yayımladığı daha önceki düzenlemeler, denetim alanının oldukça geniş tutulduğunu gösteriyor. Şubat ayında yayımlanan resmî açıklamada eğitim merkezi, eğitim danışmanlığı, kariyer rehberliği, eğitim koçluğu, koçluk merkezi, ödev evi, test evi, eğitim rehberliği, etüt merkezi, matematik kulübü ve kitap kafe gibi çeşitli adlar altında yürütülen faaliyetlerin incelemeye konu olabileceği açıklanmıştı.
Dolayısıyla denetim açısından belirleyici unsur işletmenin kullandığı isim değil; yürütülen faaliyetin niteliği ve bu faaliyetin gerekli izinlere sahip olup olmadığı olacak.
1 KASIM’A KADAR SONUÇLAR BAKANLIĞA BİLDİRİLECEK
MEB, saha taramalarının en kısa sürede tamamlanmasını istedi. Tespit edilen yerler hakkında tutanak düzenlenmesi, gerekli idari işlemlerin gerçekleştirilmesi ve yapılan çalışmaların sonuçlarının 1 Kasım 2026 tarihine kadar Bakanlığa bildirilmesi talimatı verildi.
Böylece kayıt dışı eğitim tartışması yalnızca ihbar ve kamuoyu çağrıları düzeyinde kalmayarak, il ve ilçelerde fiilî saha denetimlerinin gerçekleştirileceği yeni bir aşamaya geçmiş oldu.
PROF. DR. YILDIRIMER: “MESELE KİTAP KAFELER DEĞİL, EĞİTİMİN DENETİMSİZ TİCARİ ALANA DÖNÜŞMEMESİDİR”
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Uluslararası Basın Teşkilatı Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kürşat Şahin YILDIRIMER, şu ifadeleri kullandı:
“Temmuz ayında yaptığımız çağrıda hiçbir işletmeyi veya eğitimciyi peşinen suçlamadık. Tam tersine, kurallara uygun çalışanların bu tartışmanın dışında tutulması gerektiğini açıkça ifade ettik. Üzerinde durduğumuz temel mesele, eğitim faaliyetinin hangi tabela altında yapılırsa yapılsın denetimsiz ve kayıt dışı bir ticari alana dönüşmemesiydi.
Millî Eğitim Bakanlığının 81 ili kapsayan saha taraması ve denetim kararı bu açıdan son derece önemlidir. Bundan sonraki süreçte yapılması gereken, denetimlerin yalnızca tabelalar üzerinden değil, işletmelerde fiilen yürütülen faaliyetler üzerinden gerçekleştirilmesi ve mevzuata aykırı durum tespit edilmesi hâlinde gerekli işlemlerin ayrım gözetilmeksizin uygulanmasıdır.
Çünkü mesele yalnızca vergi veya ruhsat meselesi değildir. Meselenin merkezinde çocuklarımız, gençlerimiz, velilerimizin güveni ve eğitim sisteminin itibarı bulunmaktadır.”
MEB’in son talimatıyla birlikte şimdi gözler il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri ile valiliklerin gerçekleştireceği saha çalışmalarına çevrildi. Bakanlık, gerçekleştirilen işlemlerin sonuçlarının 1 Kasım’a kadar kendisine bildirilmesini istiyor.
Haber Dosyası
Prof. Dr. Kürşat Şahin YILDIRIMER
Uluslararası Basın Teşkilatı Bilim Kurulu Başkanı