DİKTATÖR EMRİNİ RET EDİP RADYODA “ALLAH DOĞRU, BURGİBA YALAN SÖYLEDİ”DİYEN REKTÖR!

ALİ GENÇ / AKSARAY (Araştırmacı &Gazeteci Yazar)

26-10-2026 10:39

DİKTATÖR EMRİNİ RET EDİP RADYODA “ALLAH DOĞRU, BURGİBA YALAN SÖYLEDİ”DİYEN REKTÖR!
  Cuma’dan devam.
 Mevla’mızın izniyle Cuma günkü yazımda imanından gelen cesaretiyle Tunus diktatörü Habib  Burgiba’nın akla ziyan şekildeki  orucun çalışmada verimliliği düşürdüğü gerekçesiyle fetva verilmesini istediği  Tunus’un Baş Müftüsü Muhammed Abdülaziz el-Ceait’in dünya malı ile mevkisine ve diktatörün vereceği cezaya eyvallah etmemesi nedeniyle görevden alınmasından sonraki omurgalı duruşunu yazdım.
  Hakkın izniyle bugünde aynı baskıya boyun eğmeyen Zeytüne Üniversitesi Rektörü Muhammed et-Tâhir ibn Âşûr'unb imanından gelen cesaretiyle başta görevden alınması ve akla gelebilecek tüm maddi ile manevi cezaları göz alması konusundaki yazımla sizi baş başa bırakıyorum.
ZALİM BURGİBA BAŞ MÜFTÜ’DEN ALAMADIĞI FETVAYI İSTEDİĞİ REKTÖRDE İSTEĞİ AÇIKÇA RET ETTİ!
  Zalim Burgiba'nın Zeytune Üniversitesi Dekanı ve büyük İslam alimi Muhammed et-Tâhir ibn Âşûr'dan  orucun  verimliliği düşüreceği konusundaki isteği ret edildi.
Burgiba’nın Orucun çalışma verimliliğini düşürdüğü konusunda fetva  vermesi isteği ülkenin milli Radyosunda 1961 yılının ramazan ayında mikrofon başına geçen İbn Âşûr, canlı yayında Bakara Suresi 183. ayetini ("Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakınasınız diye oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı")  ayetini  okudu.
 Bu ayetiokuduktan hemen sonra “Allah doğruyu söyledi, Burgiba yalan söyledi” ifadelerini arka arkaya üç kez tekrarlayarak orucun kesin bir farz olduğunu, hiçbir dünyevi gerekçeyle terk edilemeyeceğini ilan etmesi üzerine  Burgiba tarafından görevden alındı.
GÖREVDEN ALINMASINDAN SON NEESİNE KADARDA İLMİ ÇALIŞMALARINI ARALIKSIZ SÜRDÜRDÜ!
Görevden alınmasından sonra siyasi baskılara ve tecrit edilme çabalarına aldırmayan İbn Âşûr, 1973’teki vefatına kadar evine çekilerek ilmi çalışmalarını tavizsiz bir şekilde sürdürerek Hakkın izniyle İslam düşünce tarihine yön veren devasa eserler tamamladı. 
İbn Âşûr'un görevden alınmasından sonraki dönemde öne çıkan tavizsiz çalışmaları ve ilmi faaliyetlerini sürdürerek;
1. "Et-Tahrîr ve’t-Tenvîr" Adlı Anıtsal Tefsirinin Tamamlanması
Ömrünü Adadığı Başyapıt: İbn Âşûr, yaklaşık 50 yılını verdiği ve İslam dünyasının en özgün tefsirlerinden biri kabul edilen 30 ciltlik et-Tahrîr ve’t-Tenvîr adlı eserinin son düzeltmelerini ve eksik kısımlarını resmi görevlerinden uzaklaştırıldığı bu dönemde tamamladı.
   Siyasi iktidarın baskılarına rağmen tefsirinde dil, belagat, toplumsal reform ve akılcı çıkarımları birleştirmiş; Kur'an'ın her çağa hitap eden evrensel ve özgürlükçü yapısını savunmaya devam etti. 
2. Makâsıd (Şeriatın Gayeleri) Teorisi Üzerine Çalışmalar
 Görevden alındıktan sonra, İslam hukukunun donuklaşmasını önlemek amacıyla Makâsıdü’ş-Şerîati’l-İslâmiyye (İslam Hukukunun amaçları/gayeleri) fikrini derinleştirdi.
Fıkhın sadece şekilsel kurallardan ibaret olmadığını; adaleti, hürriyeti ve insan maslahatını korumayı gaye edindiğini savunan yazılarıyla modern İslam hukuk felsefesinin (Usûl-i Fıkıh) kurucu isimlerinden biri oldu.
3. Temel Hadis Kaynaklarının Şerh Edilmesi
Resmi eğitim kurumlarından uzaklaştırılması, onun hadis ilmine yoğunlaşmasına vesile olarak bu süreçte iki dev esere imza attı.
Keşfü’l-Mugattâ: İmam Mâlik’in ünlü hadis mecmuası el-Muvatta üzerine yazdığı kapsamlı bir şerhtir.
En-Nazarü’l-Fesîh: İmam Buhârî’nin es-Sahîh’i üzerine yaptığı, hadislerin fıkhi ve toplumsal boyutlarını ele alan derinlikli bir incelemedir.
4. Toplumsal Düzen ve Eğitim Reformu Yazıları
Usûlü’n-Nizâmi’l-İctimâ‘î fi’l-İslâm: İslam’ın toplumsal düzen, insan hakları ve demokrasiyle olan ilişkisini ele alan bu sosyolojik çalışması üzerindeki analizlerini sürdürdü.
Burgiba'nın Zeytune'yi kapatma ve eğitim sistemini tamamen sekülerleştirme hamlelerine karşı, yazılı eserleriyle İslam fıtratına uygun modern bir eğitim modelinin felsefi altyapısını kurdu.
İbn Âşûr, devlet eliyle unutturulmak istenmesine rağmen, vefat ettiği 12 Ağustos 1973 tarihine kadar kalemini eğmemiş ve siyasi güce boyun eğmeyen ulema ahlakının en büyük sembollerinden biri olarak milletinin gönlünde kurduğu tahtla tarihe geçti.
   Ruhu şad mekanı Cennet olsun.
  Hayırlı hafta sonu diliyorum. Rabbim yar ve yardımcımız olsun.

DİĞER YAZILARI ZEMBİLLİ VE EMİNÜDDİN AKSARAY’İ GİBİ HAKKIN EMRİNİ SÖYLEYEN YİĞİT TUNUSLU BAŞ MÜFTÜ! 01-01-1970 03:00 HIZINI ALAMAYAN BURGİBA HANGİ FETVAYI VERMEYEN REKTÖRLE BAŞ MÜFTÜ’YÜ GÖREVDEN ALDI? 01-01-1970 03:00 MUHAFAZAKAR ORTAMDA YETİŞEN BURGİBA'YI İSLAM DÜŞMANI YAPAN EĞİTİMİ VE BUNA YÖNLENDİRENLER! 01-01-1970 03:00  DİNDAR ORTAMDA BÜBÜYEN BURGİBA NEDEN İNANÇ VE DEĞERLERLE MACADELE ETTİ? 01-01-1970 03:00 DİNDAR AİLEDE BÜYÜYEN FAKAT EN KOYU SEKULERİZMİ UYGULAYAN LİDER HABİP BURGİBA 01-01-1970 03:00 AKSARAY VİLAYETİ 106 YAŞINDA 01-01-1970 03:00 TUNUS’UN BAĞIMSIZLIĞINDAN SONRA DİNDARLARI CANINDAN BEZDİREN LAİKLİK YORUMU! 01-01-1970 03:00 TUNUS’TA BAĞIMSIZLIKTAN SONRA YÖNETİME GELENLER DİNİ YASAKLARDA FRANSA’YA FERMAN OKUTTU! 01-01-1970 03:00 EMNİYET, YARGI VE TSK MENSUPLARINDA BAŞÖRTÜ SERBESTLİĞİ NASIL SAĞLANDI? 01-01-1970 03:00 15 YILLIK OMURGALI DURUŞLA ATLATILAN BADİRELERLE VE ÖDENEN BEDELLERİN MÜKAFATI 01-01-1970 03:00  İNANÇ HÜRRİYETİ HANGİ BADİRELERLE, MADDİ VE MANEVİ BEDELLER ÖDENEREK SAĞLANABİLDİ? 01-01-1970 03:00 GÖKTEN ZEMBİLLE DEĞİL İMANDAN GELEN CESARETLE ALINAN KARARLARIN 16 YILLIK MEYVESİ! 01-01-1970 03:00 HAKLI İSTEĞİ GERGİNLİK ÇIKACAK DİYENLER ELERİNDEKİ GÜÇLE MİLLETİ NASIL GERDİLER? 01-01-1970 03:00     JAPONYA HÜKÜMETİ VE DEVLETİ KİMLERİ DOĞDUĞUNA PİŞMAN ETTİRİRDİ? 01-01-1970 03:00     JAPON İMPARATORUDA PADİŞAH OLMAZSA GERGİNLİK ÇIKAR(!) 01-01-1970 03:00 JAPONLARIN TAMAMI MÜSLÜMAN OLMAZSA GERGİNLİK ÇIKAR(!) !!! 01-01-1970 03:00 MENDERES LOZANDA İNGİLİZE VERİLEN KIBRIS’I ALIP AKDENİZE HÂKİM OLDUĞUMUZ İÇİN ASILDI!  01-01-1970 03:00 GERGİNLİK ÇIKMAMASI İÇİN ASILLARINA DÖNMEK İSTEYEN JAPONLARA GURBETÇİLER ULTİMATOM VERDİ(*) 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE’Yİ MADDİ VE MANEVİ OLARAK BİR ASIR GERİYE GÖTÜREN DARBE: “12 EYLÜL” 01-01-1970 03:00 İNANANLARIN SEKSENLER NOSTALJİSİ “ÖZ YURDUMUZDA PARYALIK VE ENSEMİZDE PİŞİRİLEN BOZA” 01-01-1970 03:00 EL ATININ TERKİSİNDEN İNMEYE DOYMAYAN KOMŞU! 01-01-1970 03:00 OLMAYAN SU DAMLASINDA KOPARTILAN FIRTINA: “AKSARAY PMYO” 01-01-1970 03:00 YUNAN’IN İŞGALLE, İŞGAL ESNASINDA VE KAÇARKENDE ZULMETTİĞİ KENT AFYON’UN KURTULUŞU 01-01-1970 03:00 TÜRK VE KÜRTLERİN DİN KARDEŞLİĞİYLE KAZANILAN ZAFER “MALAZGİRT”  01-01-1970 03:00 MANEVİ BÜYÜKLERİMİZİN BİLİNMESİNİ SAĞLAMAK VALİ DURU’YA NASİP OLSUN! 01-01-1970 03:00 IĞDIR TURİZMİNİN DİNAMOSU “SINIR KAPILARI, KERVANSARAY, TUZ MAĞARASI VE KAMIŞÇILIK!” 01-01-1970 03:00 BÖLGE VE ÜLKEMİZİN İSTİKBALİ IĞDIR… 01-01-1970 03:00 İSTİKBAL TARİHİN TEKERRÜR ETMESİNİ ENGELLEYECEK TEDBİRLERDE! 01-01-1970 03:00 %77.83 TÜRKİYE’NİN KIYAMETE KADAR BİRLİĞİNİN TEMELİDİR 01-01-1970 03:00 CUNTA GENELKURMAY BAŞKANI AKAR VE ARKADAŞLARINA DURUMA GÖRE BAKACAKTI!                                                                                                                                        IĞDIR 01-01-1970 03:00 RUHLARINI 1 DOLARA SATANLAR BAŞARSAYDI HANGİ ZULÜMLERİ YAPACAKLARDI?                                                                                                                           ERZİNCAN 01-01-1970 03:00 DARBE BAŞARILI OLSAYDI VALİ VE B. BAŞKANLARI GÖREVDEN ALINCAKTI 01-01-1970 03:00 KURUCU İRADE VE LİDERİNDEN DAHA FAZLA VATANSEVER MİLLİYETÇİ VE ULUSALCILAR(!) 01-01-1970 03:00 15 TEMMUZ’DA 27 MAYIS GİBİ EMİR KOMUTAYA UYMAYANLAR BİLDİRİYİ UYMUŞ GİBİ KALEM ALDI! 01-01-1970 03:00 HAİNLERİN 15 TEMMUZ KALKIŞMASIDA UZUN VADEDE HEDEFLERİ TÜRKİYEYİ PARÇALAMAKTI! 01-01-1970 03:00 TINGIR,FEDAİ, CELLAT ,YALAKA,DRAVACI MEFKURESİZ,HEDEFSİZ VE SERSERİ MAYIN! 01-01-1970 03:00 KAPADOKYA’NIN KAPISI DEĞİL, TAM KALBİ! 01-01-1970 03:00 DEDEOĞLU”TÜRKİYE MISIR’A DÖNERDİ”,ESEYAN “DÜNYA TARİHİ DEĞİŞİRDİ” 01-01-1970 03:00 BAŞBUĞ DARBE BAŞARILI OLSAYDI”TÜRKİYE ÇOK KÖTÜ BİR SÜRECE GİRECEKTİ” 01-01-1970 03:00 HAKKIN MİLLETİMİZE VE UMUDUNU BİZE BAĞLAYANLARI KORUDUĞU GECE 01-01-1970 03:00 KOMŞUNUN 15 YIL SONRA TEKRARLANAN AİDİYET İDDİASI! 01-01-1970 03:00 İNTİZAM, MİSAFİRPERVERLİK VE GÜVENLİĞİ ON PUAN ALAN ETKİNLİK 01-01-1970 03:00  KUR’AN’A HAKARET EDEN STAND-UP ÇI VE SOLUN İKTİDAR OLAMAMASININ ŞİFRELERİ! 01-01-1970 03:00 SİYASET VE İŞ DÜNYASINI BİR ARAYA GETİREN DÜĞÜN 01-01-1970 03:00 İSRAİL DEVLETİ VE YAHUDİLER KIYAMETE KADAR VAFA GÖSTERSELERDE KARŞILIĞINI VEREMEZLER! 01-01-1970 03:00 KIYAMETE KADAR ÖDEYEMEYECEKLERİ NANKÖRLÜK VE 1915 ŞAKALABANLIĞI! 01-01-1970 03:00 KÜLTÜR TURİZMİNDEKİ HAZİNE ABDAL GELENEĞİNİ ASIRLARDIR SÜRDÜREN “KÜMBET KÖYÜ!!!” 01-01-1970 03:00 KIRŞEHİR’DEN ÖRNEK ALINACAK MAHALLİ İSİMLERİ TEŞVİK KAMPANYASI 01-01-1970 03:00 ALLAH(C.C.)’IN ELÇİLERİYLE KULLARINA İKRAM GÜNÜ”AŞURE” 01-01-1970 03:00 AKSARAY VİLAYETİ RESMEN 37 YAŞINDA 01-01-1970 03:00 MAKİSOS’TAN KIRŞEHİR’E “TARİH VE TERMAL İLE GELECEĞİN TURİZM VE SANAYİ KENTİ 01-01-1970 03:00 “HALEPTE KIRK ARŞIN ATLAMADA, ÖLMESEYDİ’DE!”DEĞİL … 01-01-1970 03:00 TARİHİN TEKERRÜR ETMEMESİ VATANDAŞIN ÇAĞRISININ GEREĞİNİ YAPMAKTA 01-01-1970 03:00 KIRŞEHİR PROTOKOLÜNDEN ÖRNEK ALINACAK SAMİMİYET 01-01-1970 03:00