KAPADOKYA’NIN KAPISI DEĞİL, TAM KALBİ!
Bugünkü bu konudaki haberimizde de belirttiğim gibi; bize ve hiç kimseye yakışmayan tavır ezberlere sığınmaktır. Tarih ve coğrafya, kulaktan kulağa yayılan ezberlerle değil; ortaya çıkan ve toprağın bağrında saklı kalan vesikalarla konuşulmalı.
Bir kentin kimliğini doğru okuyabilmek için önce onun geçmişine, geçmişi kaydeden tarihine, bu tarihi yazanlara ve daha sonra bu tarihi belgelere göre çizilmiş haritalara bakmak gerekir.
Haber ve köşe yazılarımızdaki bilgilendirmelerin yanında; kendilerine gönderdiğim cep telefonu ve WhatsApp bilgilendirmelerimize rağmen, çok az istisna dışında ilimizin atanmışından seçilmişine, meslek odaları ile STK temsilcilerinden medya mensuplarına kadar geniş bir kesimin diline pelesenk olmuş bir söylem var: "Aksaray, Kapadokya’nın giriş kapısıdır.", "Kapadokya Aksaray’dan başlar."
Art niyet taşımasa bile bizi ve dolayısıyla aidiyetimizi yok saymasının yanında bu ifadeler; ne yazık ki bilimsel hakikate ve tarihin somut verilerine taban tabana zıttır!
Şehri "giriş kapısı" olarak tanımlamak; Aksaray’ı Kapadokya’nın özünden ayırıp onu merkezin dışında, kıyısında köşesinde bir yerlere itmektir.
Oysa elimizdeki tarihi vesikalar bize bambaşka bir hakikati haykırmaktadır:
Antik Haritaların Tanıklığı: M.Ö. 25 tarihli Anadolu antik devletler haritasına bakın... Ya da M.Ö. 163-130 yılları arasında hüküm süren V. Ariarathes dönemi Kapadokya Krallığı sınırlarını inceleyin... Aksaray ve çevresi, o günün haritalarında bölgenin sınır hattında değil; krallığın en stratejik ve merkezi noktaları arasında gösterilmektedir.
Bilim İnsanlarının Tespiti: 1930’lar ile 1960’lar arasında Albert Gabriel başta olmak üzere Fransız arkeolog ve sanat tarihçilerinin Kapadokya ve çevresinde yürüttüğü kapsamlı yüzey araştırmaları ve Bizans sanatı haritalandırmaları; Aksaray’ı coğrafi ve mimari açıdan Kapadokya havzasının tam ortasında konumlandırmaktadır.
Ihlara Vadisi’nden Selime Katedrali’ne, Manastır Vadisi’nden bölgenin coğrafi mimarı olan Hasan Dağı’na; merkezi Aksaray’da bulunup kollarını Ankara, Nevşehir, Konya ve Kırşehir illerinin içlerine uzatan Ulu Hasan Dağı’nın ağabeyi Ekecik Dağları'na kadar pek çok değer ve tarihe geçen binlerce gelişme bu toprakların bağrında yaşanmıştır.
Bütün bu somut veriler ortadayken Aksaray’a ve sahip olduğu kıymet biçilmez değere en hoşgörülü bakışla bile "kapı" muamelesi yapmak, kentin tarihsel ve kültürel mirasını eksik tartmaktır.
Bu noktada şehrin karar vericilerine, STK yetkililerine ve kalem oynatan gazeteci dostlarımıza önemli bir görev düşüyor. Uydurma kelimelerle veya yanlış algı üreten kalıplarla vakit kaybetmeyi bırakmalıyız.
Aksaray; Kapadokya’ya girilen bir dış eşik, bölgenin kapısı ya da komşusu değildir. Aksaray; tarihiyle, coğrafyasıyla ve kültürüyle Kapadokya’nın ta kendisidir, tam kalbidir.
Konuşmalarımızda, haberlerimizde ve yazılarımızda bu tarihsel hakikati esas alan ortak bir dil kullanmak; bu şehre ve onun kadim geçmişine olan borcumuzdur.
Ekmeğini yiyip suyunu içtikleri, havasını soludukları kentin bir mensubu olmanın gereği olarak; akıl sahiplerinin bu asılsız galatı terk edip haberimizde ve yazımızda dile getirilen su götürmez gerçeğin gereğini yapmaları dileğiyle...
Rabbim yar ve yardımcımız olsun.