ZEMBİLLİ VE EMİNÜDDİN AKSARAY’İ GİBİ HAKKIN EMRİNİ SÖYLEYEN YİĞİT TUNUSLU BAŞ MÜFTÜ!

ALİ GENÇ / AKSARAY (Araştırmacı &Gazeteci Yazar)

23-10-2026 10:49

ZEMBİLLİ VE EMİNÜDDİN AKSARAY’İ GİBİ HAKKIN EMRİNİ SÖYLEYEN YİĞİT TUNUSLU BAŞ MÜFTÜ!
    Çarşamba’dan devam.
 Tunus diktatörü Burgiba'nın Ramazan orucunun verimliliği düşüreceği bahanesiyle tutulmaması yönündeki fetva istediğinde yüksek ihtimal ile tarihteki diğer zalimler gibi talebi iletilenlerinin veya bizzat görüşerek taleplerini ilettiği din adamlarının can ve mal ile makam korkusu nedeniyle bunu kabul edeceklerini sanıyordu.!
 Fakat Çarşamba günkü yazıda Hakkın Külli iradesiyle bu satırları yazan yer yüzünün en edna kuluna bahşettiği cüzi iradeyle kaynaklarıyla ortaya konan bilgilerden de görüleceği  gibi imanlarından gelen cesaretleriyle zalim diktatör Burgiba’nın anti dini ve anti insani isteklerini  Osmanlı İmparatorluğu ile  Kölemen devletlerindeki iki  yiğit  3 Padişah döneminde Şeyhul İslamlık yapan başını budaktan, sözünü dudaktan esirgemeyen Şeyh Cemaleddini Aksaray’nin oğlu Mısır Kölemen (Memlûk) Sultanı Melikü'l-Eşref Kayıtbay döneminde (1468-1496) Mısır'da kadılık ve şeyhülislamlık yapan Aksaraylı büyük alim Eminüddin-i Aksarayînin ve  kardeşinin torunu Zembilli Ali’nin yaptıkları gibi  her daim Hakkı kayırdılar.
ZALİM BURGİBANIN EMRİ YERİNE HAKKIN EMRİNİ TUTAN İKİ TUNUS’LU ALİMİN ŞANLI HAYATI
  Zalim Burgiba’nın isteğini ret ederek Hakkın emrini en gür şekilde dile getirmesi nedeniyle 1960 yılında görevden alınan Ruhu şad mekanı cennet olası Baş Müftü Muhammed Abdülaziz el-Ceait, 10 yıl sonra, 5 Ocak 1970 tarihinde 84 yaşında Hakka yürüdü.
   Baş Müftü Muhammed Abdülaziz el-Ceait Görevden alınmasından ruhunu Hakka emanet etmesine kadar Zalim diktatör Burgiba’nın ve rejiminin tüm maddi ile manevi baskılarla geri adım atması beklentisinin aksine Tunus halkı ve İslam dünyasındaki ilmi saygınlığını hiç kaybetmedi. 
   Hayatının son 10 yılını evinde tamamen bağımsız bir şekilde okuyarak, fetva mirasını düzenleyerek ve talebe yetiştirerek geçirdi.
BAŞ MÜFTÜDEN SONRA AİLESİNDEDE DEVAM EDEN OMURGALI DİK DURUŞ!
   Merhumun dik duruşu ailesinde de devam etti.
  Kendisinden yıllar sonra, oğlu Kemaleddin el-Ceait de babasının izinden giderek 1998-2008 yılları arasında Tunus Cumhuriyeti Baş müftülüğü görevini yürüttü.
    Abdulaziz  el-Ceait görevdeyken ve görevden alındıktan sonrada ara vermeden sürdürdüğü ilmi çalışmalarında Mecelle Projesi (Majallah) merhum pir fani hayatında İslam hukuku tarihindeki en büyük kalıcı eserini oluşturdu. 
   1947-1950 yılları arasında Adalet Bakanlığı yaptığı dönemde, Tunus'un medeni hukuk kodlarını İslam fıkıh mirasına (özellikle Maliki mezhebine) göre düzenleyen devasa bir hukuk külliyatının komisyon başkanlığını ve başyazarlığını yaptı.
  Bu çalışma, daha sonra Tunus Medeni Kanunu'nun (Kişisel Statü Kodu) da temelini oluşturan kaynak oldu.. 
      Abdulaziz  el-Ceait  görevdeyken  verdiği resmi fetvaları ve Hakkı kayırması nedeniyle görevden alınmasından sonraki ilmi mütalaalarını El-Fetâvâ ve’l-İctihâdât (Fetvalar ve İctihadlar)  bir araya getirdiği kitabında modernleşen Tunus toplumunda aile hukuku, miras ve ibadet hayatına dair çağdaş problemlere getirdiği özgün çözümleri içerir.
   Klasik Maliki fıkhının metinleri üzerine yazdığı şerhler (açıklamalar) ve Zeytûne müfredatının modernizasyonu için kaleme aldığı eğitim makaleleri bulunmaktadır.
Özetle; Burgiba'nın baskısı karşısında makamını kaybetmeyi göze alan Baş müftü Abdülaziz el-Ceait, 1970'teki vefatına kadar onurlu duruşunu korumuş ve arkasında modern İslam hukukunu derinden etkileyen güçlü bir fetva ve kanunlaştırma mirası bırakan  imanlı yiğit bir Müslüman olarak ahirete göçtü. Ruhu şad mekanı cennet olsun.
  (Kaynak: Wikipedia - Mohamed Abdelaziz Djaït & Muhammed Bouzghiba - Cheikh Mohamed Abdelaziz Djaït : l'homme et sa pensée)
   Cuma’mız mübarek olsun.
  Rabbim yar ve yardımcımız olsun.
   Devamı Pazar’a.

DİĞER YAZILARI HIZINI ALAMAYAN BURGİBA HANGİ FETVAYI VERMEYEN REKTÖRLE BAŞ MÜFTÜ’YÜ GÖREVDEN ALDI? 01-01-1970 03:00 MUHAFAZAKAR ORTAMDA YETİŞEN BURGİBA'YI İSLAM DÜŞMANI YAPAN EĞİTİMİ VE BUNA YÖNLENDİRENLER! 01-01-1970 03:00  DİNDAR ORTAMDA BÜBÜYEN BURGİBA NEDEN İNANÇ VE DEĞERLERLE MACADELE ETTİ? 01-01-1970 03:00 DİNDAR AİLEDE BÜYÜYEN FAKAT EN KOYU SEKULERİZMİ UYGULAYAN LİDER HABİP BURGİBA 01-01-1970 03:00 AKSARAY VİLAYETİ 106 YAŞINDA 01-01-1970 03:00 TUNUS’UN BAĞIMSIZLIĞINDAN SONRA DİNDARLARI CANINDAN BEZDİREN LAİKLİK YORUMU! 01-01-1970 03:00 TUNUS’TA BAĞIMSIZLIKTAN SONRA YÖNETİME GELENLER DİNİ YASAKLARDA FRANSA’YA FERMAN OKUTTU! 01-01-1970 03:00 EMNİYET, YARGI VE TSK MENSUPLARINDA BAŞÖRTÜ SERBESTLİĞİ NASIL SAĞLANDI? 01-01-1970 03:00 15 YILLIK OMURGALI DURUŞLA ATLATILAN BADİRELERLE VE ÖDENEN BEDELLERİN MÜKAFATI 01-01-1970 03:00  İNANÇ HÜRRİYETİ HANGİ BADİRELERLE, MADDİ VE MANEVİ BEDELLER ÖDENEREK SAĞLANABİLDİ? 01-01-1970 03:00 GÖKTEN ZEMBİLLE DEĞİL İMANDAN GELEN CESARETLE ALINAN KARARLARIN 16 YILLIK MEYVESİ! 01-01-1970 03:00 HAKLI İSTEĞİ GERGİNLİK ÇIKACAK DİYENLER ELERİNDEKİ GÜÇLE MİLLETİ NASIL GERDİLER? 01-01-1970 03:00     JAPONYA HÜKÜMETİ VE DEVLETİ KİMLERİ DOĞDUĞUNA PİŞMAN ETTİRİRDİ? 01-01-1970 03:00     JAPON İMPARATORUDA PADİŞAH OLMAZSA GERGİNLİK ÇIKAR(!) 01-01-1970 03:00 JAPONLARIN TAMAMI MÜSLÜMAN OLMAZSA GERGİNLİK ÇIKAR(!) !!! 01-01-1970 03:00 MENDERES LOZANDA İNGİLİZE VERİLEN KIBRIS’I ALIP AKDENİZE HÂKİM OLDUĞUMUZ İÇİN ASILDI!  01-01-1970 03:00 GERGİNLİK ÇIKMAMASI İÇİN ASILLARINA DÖNMEK İSTEYEN JAPONLARA GURBETÇİLER ULTİMATOM VERDİ(*) 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE’Yİ MADDİ VE MANEVİ OLARAK BİR ASIR GERİYE GÖTÜREN DARBE: “12 EYLÜL” 01-01-1970 03:00 İNANANLARIN SEKSENLER NOSTALJİSİ “ÖZ YURDUMUZDA PARYALIK VE ENSEMİZDE PİŞİRİLEN BOZA” 01-01-1970 03:00 EL ATININ TERKİSİNDEN İNMEYE DOYMAYAN KOMŞU! 01-01-1970 03:00 OLMAYAN SU DAMLASINDA KOPARTILAN FIRTINA: “AKSARAY PMYO” 01-01-1970 03:00 YUNAN’IN İŞGALLE, İŞGAL ESNASINDA VE KAÇARKENDE ZULMETTİĞİ KENT AFYON’UN KURTULUŞU 01-01-1970 03:00 TÜRK VE KÜRTLERİN DİN KARDEŞLİĞİYLE KAZANILAN ZAFER “MALAZGİRT”  01-01-1970 03:00 MANEVİ BÜYÜKLERİMİZİN BİLİNMESİNİ SAĞLAMAK VALİ DURU’YA NASİP OLSUN! 01-01-1970 03:00 IĞDIR TURİZMİNİN DİNAMOSU “SINIR KAPILARI, KERVANSARAY, TUZ MAĞARASI VE KAMIŞÇILIK!” 01-01-1970 03:00 BÖLGE VE ÜLKEMİZİN İSTİKBALİ IĞDIR… 01-01-1970 03:00 İSTİKBAL TARİHİN TEKERRÜR ETMESİNİ ENGELLEYECEK TEDBİRLERDE! 01-01-1970 03:00 %77.83 TÜRKİYE’NİN KIYAMETE KADAR BİRLİĞİNİN TEMELİDİR 01-01-1970 03:00 CUNTA GENELKURMAY BAŞKANI AKAR VE ARKADAŞLARINA DURUMA GÖRE BAKACAKTI!                                                                                                                                        IĞDIR 01-01-1970 03:00 RUHLARINI 1 DOLARA SATANLAR BAŞARSAYDI HANGİ ZULÜMLERİ YAPACAKLARDI?                                                                                                                           ERZİNCAN 01-01-1970 03:00 DARBE BAŞARILI OLSAYDI VALİ VE B. BAŞKANLARI GÖREVDEN ALINCAKTI 01-01-1970 03:00 KURUCU İRADE VE LİDERİNDEN DAHA FAZLA VATANSEVER MİLLİYETÇİ VE ULUSALCILAR(!) 01-01-1970 03:00 15 TEMMUZ’DA 27 MAYIS GİBİ EMİR KOMUTAYA UYMAYANLAR BİLDİRİYİ UYMUŞ GİBİ KALEM ALDI! 01-01-1970 03:00 HAİNLERİN 15 TEMMUZ KALKIŞMASIDA UZUN VADEDE HEDEFLERİ TÜRKİYEYİ PARÇALAMAKTI! 01-01-1970 03:00 TINGIR,FEDAİ, CELLAT ,YALAKA,DRAVACI MEFKURESİZ,HEDEFSİZ VE SERSERİ MAYIN! 01-01-1970 03:00 KAPADOKYA’NIN KAPISI DEĞİL, TAM KALBİ! 01-01-1970 03:00 DEDEOĞLU”TÜRKİYE MISIR’A DÖNERDİ”,ESEYAN “DÜNYA TARİHİ DEĞİŞİRDİ” 01-01-1970 03:00 BAŞBUĞ DARBE BAŞARILI OLSAYDI”TÜRKİYE ÇOK KÖTÜ BİR SÜRECE GİRECEKTİ” 01-01-1970 03:00 HAKKIN MİLLETİMİZE VE UMUDUNU BİZE BAĞLAYANLARI KORUDUĞU GECE 01-01-1970 03:00 KOMŞUNUN 15 YIL SONRA TEKRARLANAN AİDİYET İDDİASI! 01-01-1970 03:00 İNTİZAM, MİSAFİRPERVERLİK VE GÜVENLİĞİ ON PUAN ALAN ETKİNLİK 01-01-1970 03:00  KUR’AN’A HAKARET EDEN STAND-UP ÇI VE SOLUN İKTİDAR OLAMAMASININ ŞİFRELERİ! 01-01-1970 03:00 SİYASET VE İŞ DÜNYASINI BİR ARAYA GETİREN DÜĞÜN 01-01-1970 03:00 İSRAİL DEVLETİ VE YAHUDİLER KIYAMETE KADAR VAFA GÖSTERSELERDE KARŞILIĞINI VEREMEZLER! 01-01-1970 03:00 KIYAMETE KADAR ÖDEYEMEYECEKLERİ NANKÖRLÜK VE 1915 ŞAKALABANLIĞI! 01-01-1970 03:00 KÜLTÜR TURİZMİNDEKİ HAZİNE ABDAL GELENEĞİNİ ASIRLARDIR SÜRDÜREN “KÜMBET KÖYÜ!!!” 01-01-1970 03:00 KIRŞEHİR’DEN ÖRNEK ALINACAK MAHALLİ İSİMLERİ TEŞVİK KAMPANYASI 01-01-1970 03:00 ALLAH(C.C.)’IN ELÇİLERİYLE KULLARINA İKRAM GÜNÜ”AŞURE” 01-01-1970 03:00 AKSARAY VİLAYETİ RESMEN 37 YAŞINDA 01-01-1970 03:00 MAKİSOS’TAN KIRŞEHİR’E “TARİH VE TERMAL İLE GELECEĞİN TURİZM VE SANAYİ KENTİ 01-01-1970 03:00 “HALEPTE KIRK ARŞIN ATLAMADA, ÖLMESEYDİ’DE!”DEĞİL … 01-01-1970 03:00 TARİHİN TEKERRÜR ETMEMESİ VATANDAŞIN ÇAĞRISININ GEREĞİNİ YAPMAKTA 01-01-1970 03:00 KIRŞEHİR PROTOKOLÜNDEN ÖRNEK ALINACAK SAMİMİYET 01-01-1970 03:00