Dağları Kurtaranlar, Evlerini Kaybedenler: Aktivizmin Görünmeyen Kör Noktası
Bugün sosyal medyada dolaşırken sıkça aynı manzarayla karşılaşıyoruz. Bir yanda doğa yürüyüşleri, dağ zirveleri, kamp ateşleri…
Bir yanda bilimsel paylaşımlar, evrim tartışmaları, gezegenler, hayvanlar…
Bir yanda aktivizm; dünyayı kurtarma iddiası, sistem eleştirileri, büyük sözler…
Ama bir şey eksik. Çok temel, çok insani, çok “yakın” bir şey: Aile, çocuk, içe dönüş, karakter eğitimi, duygusal gelişim…
Peki neden?
Neden bu kadar “dışa dönük” bir söylem var da, insanın en yakın alanı olan kendi iç dünyası ve ailesi bu kadar geri planda?
Soru basit ama sarsıcı; önce dünya mı, önce ev mi?
Bir insan, dünyayı kurtarma iddiasında bulunurken kendi evini ihmal edebilir mi?
Bir aktivist, toplumun sorunlarını konuşurken kendi çocuğunun duygusal dünyasına yabancı kalıyorsa, bu bir çelişki değil midir?
Bir bilim insanı, evrenin sırlarını anlatırken kendi çocuğunun zihinsel gelişimine katkı sunmuyorsa, bu eksiklik değil midir?
Daha da sert soralım; ailesine örnek olamayan bir insan, topluma nasıl örnek olabilir?
Doğayı seven, insanı unutan paradoks; bugün bazı çevrelerde doğa sevgisi çok güçlü.
Baruch Spinoza gibi düşünürlerin etkisiyle doğa adeta kutsallaştırılıyor. Ağaçlar, dağlar, hayvanlar… Aslanlar, kaplanlar, kuşlar…
Ama aynı hassasiyet; bir çocuğun karakter gelişimi için var mı?
Bir ailenin sağlıklı iletişimi için var mı? Engelli bireylerin yaşam kalitesi için var mı?
Yoksa burada bir seçicilik mi var? Doğa için hassas olan insan, neden çocuk için aynı hassasiyeti göstermez?
Doğada çekilen bir fotoğraf anında paylaşılır. Bir zirveye çıkmak alkış alır.
Bir protestoya katılmak “etki” hissi verir. Ama bir çocuğa sabırla ders anlatmak, bir eşle sağlıklı iletişim kurmak, bir aileyi ayakta tutmak, bunlar görünmezdir. Alkış almaz. Hikâye olmaz.
O halde şu soruyu sormak gerekir:
İnsanlar gerçekten dünyayı mı değiştirmek istiyor, yoksa görünür olmak mı?
Carl Jung bu konuda önemli bir uyarı yapar: “İnsan dış dünyayı keşfettikçe, iç dünyasını ihmal etme riski taşır.”
Bugün tam da bu riskle karşı karşıyayız.
İnsan, doğayı keşfediyor ama kendini tanımıyor. Bilimi konuşuyor ama duygularını yönetemiyor. Toplumu eleştiriyor ama kendi ailesinde sorun çözemiyor.
Bu bir ilerleme mi, yoksa eksik bir gelişim mi?
Çok basit ama unutulan bir gerçek var: Toplum aileden başlar. Bir çocuk, güveni ailede öğrenir. Değeri ailede hisseder. Ahlakı ailede inşa eder
Ama biz ne yapıyoruz? Toplumu düzeltmeye çalışıyoruz ama aileyi konuşmuyoruz.
Sistemi eleştiriyoruz ama çocuk yetiştirmeyi tartışmıyoruz.
Bu bir çelişki değil mi? İkiyüzlülük mü, körlük mü?
Eleştirilen sistemlerin, özel eğitim merkezleri, rehabilitasyon kurumları, aile destek programları gibi çalışmaları varsa, neden bunlar görmezden gelinir?
Neden engelli bireylerin yaşam merkezleri, çocuk gelişim projeleri, aile eğitim programları aktivist gündemlerde yer bulmaz?
Bu bir bilinçli görmezden gelme mi, yoksa ideolojik bir körlük mü?
Toplantılar ve gerçek hayat arasındaki uçurum var. Birçok toplantıda doğa konuşulur, sistem eleştirilir, büyük idealler dile getirilir. Ama kaç toplantıda şu sorular sorulur?
Sağlıklı aile nasıl kurulur? Çocukta karakter eğitimi nasıl verilir? Eşler arası iletişim nasıl güçlendirilir? Neden bu konular “ikincil” görülür?
Değer, ruh, içe dönüş, aile… Bunlar konuşulursa gerçekten ne olur?
Fiyaka mı bozulur, yoksa gerçekler mi ortaya çıkar?
Bir baba düşünün!
Sosyal medyada, doğa savunucusu aktivist duyarlı bir birey ama evde çocuğuyla iletişimi zayıf, eşiyle sorunlu, aile içinde kopuk…
Bu durumda şu soruyu sormak gerekmez mi?
Bu insan gerçekten duyarlı mı, yoksa sadece görünür mü?
Bazen şu tablo ortaya çıkıyor: Konuşmalar, eleştiriler, büyük idealler ve ardından sosyal etkinlikler, eğlenceler, yüzeysel tatminler…
Bu bir tür “kendin çal kendin oyna” döngüsü değil mi? Dünya kurtarılıyor gibi hissediliyor…
Ama aslında kim değişiyor?
Ne Zaman Konuşacağız? Ne zaman, çocukların duygusal gelişimini, aile içi iletişimi, engelli bireylerin yaşam kalitesini merkeze alacağız?
Ne olmalı ki bu konular “önemli” kabul edilsin? Bir kriz mi? Bir çöküş mü? Bir kayıp mı? Yoksa hâlâ vakit varken mi?
O halde Gerçek Aktivizm Ne olmalı?
Belki de aktivizmi yeniden tanımlamak gerekiyor:
Bir çocuğun karakterini inşa etmek → aktivizmdir.
Bir aileyi sağlıklı tutmak → aktivizmdir
Bir engelli bireyin hayatını kolaylaştırmak → aktivizmdir
Çünkü bunlar, toplumun temelini güçlendirir.
Bugün doğayı konuşanlara şu soruyu sormak gerekir: “Bir de eşlerinizi, çocuklarınızı dinleyelim. Sizin topluma örnekliğiniz evinizde nasıl görünüyor?”
Çünkü ailesinin güvenini kaybetmiş biri, çocuğuna rehber olamayan biri, eşine değer veremeyen biri topluma ne kadar güven verebilir?
Doğa, bilim ve aktivizm elbette değerlidir. Ama bunlar; aile, çocuk ve içsel gelişim olmadan eksiktir.
İnsan, dış dünyayı kurtarırken iç dünyasını kaybediyorsa orada bir sorun vardır.
Belki de asıl mesele şudur: Dağları kurtarmadan önce, evlerimizi kurtarmayı öğrenmeliyiz.